zapytaj eksperta faq@rakpluca.szczecin.pl

DLA PACJENTA

objawy i diagnozowanie drobnokomórkowego raka płuca

Objawy

Objawy związane z DRP nie są specyficzne dla tego typu histologicznego i żaden z nich nie jest patognomoniczny.

Najczęściej występują lokalizacja centralna i związek z dużymi oskrzelami - podstawowymi objawami są kaszel, krwioplucie, zaburzenia oddychani i zapalenia płuca związane z wywoływaną niedodmą. Lokalny wzrost guza powoduje naciekanie innych struktur, wywołując chrypkę przez porażenie nerwu krtaniowego lub relaksację przepony wskutek naciekania nerwu przeponowego; poza tym obserwuje się dysfagię, ból ściany klatki piersiowej, często zespół żyły głównej górnej, powiększone i wyczuwalne węzły chłonne w dołach nadobojczykowych, rzadziej wysięk osierdziowy przebiegający z tamponadą.

Objawy związane z miejscowym wzrostem guza:

  • kaszel - podrażnienie i ucisk oskrzela
  • krwioplucie - centralny guz, rozpad w guzie
  • świst - zwężanie światła oskrzela
  • gorączka - w przebiegu zapalenia płuc
  • duszność - zamknięcie dużego oskrzela, zapalenie płuc, wysięk opłucnowy

Objawy związane z naciekaniem okolicznych struktur:

  • chrypka - naciekanie wstecznego nerwu krtaniowego
  • uniesienie przepony - naciekanie lub ucisk na nerw przeponowy
  • dysfagia - ucisk lub naciekanie przełyku
  • ból ściany klatki piersiowej - naciekanie opłucnej lub struktur kostnych klatki piersiowej
  • zespół żyły głównej górnej
  • tamponada serca - w przebiegu wysięku osierdziowego
  • powiększenie węzłów chłonnych na szyi w dołach nadobojczykowych

Objawy związane z przerzutami poza klatką piersiową:

  • najczęściej przerzuty w ośrodkowym układzie nerwowym, nowotworowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, przerzuty w wątrobie, nadnerczach i kościach

Objawy zespołów paraneoplastycznych

(ich wystąpienie nie świadczy o uogólnieniu procesu nowotworowego):

  • objawy ogólne: utrata masy ciała, kacheksja, zmęczenie
  • endokrynopatie:
    • zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, przebiega z hiponatremią (osłabienie, zaburzenia świadomości, odwodnienie, nudności)
    • zespół Cushinga, osłabienie, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, hipernatremia, hipokaliemia, zasadowica, wysokie stężenia hormonu adrenokortykotropowego i kortyzolu
  • zespoły neurologiczne:
    • zespół uszkodzenia móżdżku
    • zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych
    • polineuropatia czuciowa
    • zespół Eatona–Lamberta
    • retinopatia nowotworowa
  • zespoły hematologiczne:
    • niedokrwistość chorób przewlekłych
    • odczyny białaczkowe (leukocytoza)
    • wędrujące zakrzepowe zapalenie żył (zespół Trousseau)

Sprawdź, czy jesteś w grupie ryzyka

  • Palenie tytoniu - to główny winowajca (przyczyna 90 proc. wszystkich przypadków), 20-krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia raka płuc.
  • Bierne palenie - częste przebywanie w pomieszczeniach, gdzie pali się papierosy, 3-krotnie podnosi ryzyko zachorowania.
  • Kontakt ze skażonym środowiskiem - oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, kontakt z toksycznymi związkami, np. ołowiu, berylu, chromu, niklu, azbestu czy powstającymi przy gazyfikacji węgla.
  • Obciążenie genetyczne - występowanie nowotworu w rodzinie.
  • Płeć - kobiety, które palą tyle samo papierosów co mężczyźni, są bardziej zagrożone nowotworem płuc niż panowie.
drp

Diagnoza

Diagnostyka obejmuje patomorfologiczne potwierdzenie obecności drobnokomórkowego raka płuca (DRP) oraz określenie stopnia zaawansowania choroby za pomocą badań obrazowych.

Rozpoznanie patomorfologiczne

Materiał do badań patomorfologicznych uzyskuje się przeważnie za pomocą:

  • bronchofiberoskopii z pobraniem wycinków z guza, rozmazów komórkowych oraz popłuczyn oskrzelowych;
  • wewnątrzoskrzelowej ultrasonografii (EBUS, endobronchial ultrasonography) z przezoskrzelową biopsją cienko- lub gruboigłową;
  • biopsji nadobojczykowych węzłów chłonnych.

Ze względu na częstsze występowanie centralne DRP materiał do badania uzyskuje się w głównej mierze za pomocą bronchoskopii (rzadziej — biopsje przezścienne).

Inne — rzadko stosowane w diagnostyce DRP - metody obejmują pobranie plwociny oraz wykonanie mediastinoskopii, mediastinotomii, wideotorakoskopii i torakotomię lub nakłucie jamy opłucnej

Określenie zaawansowania

Zaawansowanie DRP ocenia się obecnie według klasyfikacji TNM (tumor, node, metastases) z 2017 roku

  • stopnie I–III odpowiadają stadium choroby ograniczonej według wcześniej stosowanej klasyfikacji
  • stopień IV odnosi się do stadium choroby rozległej

Stopień zaawansowania DRP określa się na podstawiewyników badań obrazowych — najczęściej wykonujesię tomografię komputerową (TK) klatki piersiowej i jamy brzusznej. Przed rozpoczęciem leczenia wskazana jest ocena ośrodkowego układu nerwowego za pomocą badania TK z kontrastem dożylnym lub rezonansu magnetycznego (MR, magnetic resonance).

Scyntygrafia kości jest wskazana w przypadku obecności objawówklinicznych.

Biopsja szpiku jest wskazana u chorych z nieprawidłowościami w morfologii krwi (cytopenia jednej lub kilku linii), co dotyczy jedynie chorych w stopniach I–III.

Pozytonowa tomografia emisyjna (PET, positron emission tomography) w połączeniu z TK (PET-TK) zwiększa dokładność oceny zaawansowania DRP, co ma szczególnie istotne znaczenie w grupie chorych potencjalnie kwalifikujących się do leczenia o założeniu radykalnym.

W ramach diagnostyki wstępnej niezbędne jest wykonanie podstawowych badań laboratoryjnych (morfologia krwi z rozmazem oraz badania biochemiczne z oceną parametrów wydolności nerek i wątroby, stężenia glukozy, elektrolitów i aktywności dehydrogenazy mleczanowej).

U chorych kwalifikowanych do leczenia operacyjnego lub radiochemioterapii (RCHT) zawsze przeprowadza się ocenę wydolności układu oddechowego (badanie gazometryczne, spirometria i pletyzmografia) — najważniejsze jest określenie nasilonej objętości wydechowej w 1. sekundzie, pojemności życiowej oraz zdolności dyfuzyjnej dla tlenku węgla.

U chorych z obecnością płynu w jamie opłucnej zaleca się wykonanie punkcji z oceną obecności komórek nowotworowych (nieobecność oznacza cechę M0).

U chorych kwalifikowanych do leczenia radykalnego wskazane jest również rozważenie możliwości wykonania biopsji zmian podejrzanych o charakter przerzutowy w narządach odległych.

Źródło:
"Onkologia w praktyce klinicznej" - Miejsce immunoterapii w leczeniu chorych na drobnokomórkowego raka płuca
Pod redakcją Macieja Krzakowskiego

zobacz informację o leczeniu

drp