zapytaj eksperta faq@rakpluca.szczecin.pl

DLA PACJENTA

leczenie drobnokomórkowego raka płuca

Chemioterapia w raku drobnokomórkowym

Chemioterapia jest podstawową metodą leczenia chorych na drobnokomórkowego raka płuca. Stosuje się ją zarówno w leczeniu choroby ograniczonej, jak i zaawansowanej. Najczęściej używanym schematem jest połączenie dwóch leków: cisplatyny i etopozydu czyli schemat PE podawany dożylnie przez 3 dni raz na 3 tygodnie przez 4 do 6 cykli. Rzadziej stosowane są nieco mniej skuteczne połączenia cyklofosfamidu, doksorubicyny i winkrystyny (schemat CAV) lub cyklofosfamidu, doksorybicyny i etopozydu (schemat CAE). Nie należy podawać ich w połączeniu z radioterapią z uwagi na wysoką toksyczność. W sytuacji zaburzonej funkcji nerek cisplatynę w pierwszym ze schematów można zastąpić karboplatyną.

Chirurgia w raku drobnokomórkowym

Leczenie chirurgiczne znajduje zastosowanie jedynie u chorych z bardzo ograniczoną chorobą bez zajętych węzłów chłonnych i dotyczy ono mniej niż 5% przypadków. Zabieg operacyjny polega na wycięciu jednego lub dwóch płatów płuca i okolicznych węzłów chłonnych. Unika się resekcji całego płuca. Po operacji wskazane jest podanie uzupełniającej chemioterapii, czyli 4- 6 cykli leczenia według schematu PE. Jeżeli w raporcie histopatologicznym widnieje informacja o zajęciu węzłów chłonnych przez nowotwór należy rozważyć dodatkowo radioterapię na ten obszar. Podaje się ją najczęściej po zakończeniu chemioterapii. W każdym przypadku wykonuje się radioterapię elektywną (profilaktyczną) na obszar mózgowia. Ma ona na celu obniżenie ryzyka pojawienia się przerzutów odległych w ośrodkowym układzie nerwowym i wydłużenie czasu przeżycia.

Radiochemioterapia w raku drobnokomórkowym

Ze względu na wysoką wrażliwość na chemioterapię i radioterapię oraz wysoki odsetek wznów choroby w miejscu jej pierwotnego występowania (80%) w leczeniu ograniczonej postaci raka drobnokomórkowego płuca stosuje się połączenie tych dwóch metod. Wyróżniamy dwa typy takiego leczenia: radiochemioterapię jednoczasową i sekwencyjną. Radiochemioterapia jednoczasowa polega na podawaniu od pierwszego dnia leczenia zarówno chemioterapii jak i radioterapii. Schematem z wyboru jest skojarzenie cisplatyny i etopozydu podawanych co 3 tygodnie. Po zakończeniu radioterapii, która może trwać około 3 tygodnie (wówczas, gdy podawana jest dwa razy dziennie) lub 5 - 6 tygodni (podawana jeden raz dziennie), kontynuuje się chemioterapię do 4 cykli. Radiochemioterapia sekwencyjna polega na rozpoczęciu leczenia od samej chemioterapii a następnie dołączenie radioterapii. Z uwagi na to, że jednoczasowa radiochemoterapia istotnie zwiększa szanse na wyleczenie lub uzyskanie długiego okresu zatrzymania choroby, jest ona postępowaniem rekomendowanym. Jeżeli z różnych powodów nie można jednocześnie rozpocząć chemioterapii i radioterapii zaleca się dołączenie radioterapii najpóźniej przy drugim cyklu leczenia. Do takiej terapii kwalifikują się chorzy w dobrym stanie ogólnym, bez dużej ilości chorób internistycznych i bez obciążeń, które mogłyby prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Radiochemioterapia jest leczeniem obarczonym toksycznością - połączenie dwóch metod prowadzi do zwiększonego ryzyka uszkodzenia przełyku i płuc oraz szpiku kostnego co objawia się osłabieniem, podatnością na zakażenia, zaburzeniem połykania pokarmów i płynów, kaszlem, dusznością i gorączką. Po zakończeniu leczenia wykonuje się badanie obrazowe (tomografia komputerowa) i w przypadku dobrej odpowiedzi na leczenie - zmniejszenie się lub wycofanie guza - chorego kwalifikuje się do radioterapii profilaktycznej na obszar mózgowia.

W leczeniu raka drobnokomórkowego płuca z obecnością przerzutów odległych do innych narządów lub drugiego płuca stosuje się przede wszystkim chemioterapię - tak jak opisano na początku rozdziału. W przypadku dobrej odpowiedzi na leczenie, czyli zmniejszenie się lub wycofanie widocznych przed rozpoczęciem zmian nowotworowych można zastosować trwającą dwa tygodnie paliatywną radioterapię na obszar guza w płucu. Takie postępowanie zwiększa odsetek osób przeżywających dwa lata od rozpoznania, ale głównie dotyczy to tych u których nie stwierdzono przerzutów poza narządami klatki piersiowej. W razie dobrej odpowiedzi na leczenie należy również zakwalifikować chorego do radioterapii profilaktycznej na obszar mózgowia.

Immunoterapia w raku drobnokomórkowym

Na podstawie wyników zakończonych w ostatnich latach badań klinicznych atezolizumab - lek należący do grupy leków wpływających na układ immunologiczny został zarejestrowany w Europie do leczenia pierwszego rzutu chorych z rozsianym rakiem drobnokomórkowym płuca w skojarzeniu z chemioterapią opartą na karboplatynie i etopozydzie. Dodanie tego leku pozwoliło na uzyskanie dłuższego o dwa miesiące czasu przeżycia całkowitego w stosunku do samej chemioterapii. Atezolizumab nie jest refundowany w Polsce. Drugim lekiem z grupy immunoterapii, który uzyskał pozytywne wyniki w badaniach klinicznych prowadzonych u chorych z rozsianym rakiem drobnokomórkowym jest durwalumab. Dodanie leku do chemioterapii opartej na cisplatynie i etopozydzie pozwoliło na uzyskanie o niepełne trzy miesiące dłuższych przeżyć całkowitych w porównaniu da samej chemioterapii. Lek nie jest jeszcze zarejestrowany w Europe w tym wskazaniu.

drp

Leczenie w przypadku nawrotu

W sytuacji nawrotu raka wybór leczenia zależy od tego jak długo utrzymywała się odpowiedź na pierwsze zastosowane leczenie i tego, w jakim stanie sprawności jest chory. Jeżeli wznowa choroby wystąpiła w okresie dłuższym niż trzy miesiące od zakończenia leczenia można powrócić do tego samego schematu chemioterapii, który był stosowany na początku. Jeżeli nawrót wystąpił poniżej trzech miesięcy od zakończenia leczenia taka chemoterapia nie będzie skuteczna i wówczas, jeśli chory jest w dobrym stanie sprawności zalecane jest podanie innego chemioterapeutyku- topotekanu w monoterapii, dawkowanego przez 5 dni w formie dożylnej raz na 3 tygodnie. Liczba cykli nie jest określona z góry, zależy od tolerancji leczenia i tego czy przynosi obiektywne korzyści choremu. W ramach postępowania w nawrocie można również stosować paliatywną radioterapię. Jeżeli wznowa wystąpiła jedynie w mózgu wówczas wybór postępowania- czy chemioterapia czy radioterapia zależy od stanu ogólnego chorego.

Obserwacja po leczeniu

Nie ma jednoznacznych zaleceń, co do prowadzenia obserwacji po ukończeniu leczenia. Po finalizacji postępowania o założeniu radykalnym, czyli operacji lub chemioradioterapii jednoczasowej lub sekwencyjnej i elektywnej radioterapii mózgowia rekomenduje się wykonywanie kontrolnej tomografii komputerowej raz na 6 miesięcy przez pierwsze dwa lata a następnie raz na 12 miesięcy przez kolejne trzy lata. U chorych leczonych paliatywnie program obserwacji jest dobierany indywidualnie.

przeczytaj wywiad z Robertem Kieszko

leczenie raka